|
Pluk de zon
De zon scheen strak boven de feesttuin waar vrienden, hele en halve kennissen vrolijk een verjaardag vierden.Volle glazen, mooie schalen, pluk de dag. Theo kende ik niet, maar hij viel me meteen op in het gezelschap; hij had een zakdoek met vier knopen erin op z’n hoofd hangen. Bescherming tegen de zon. “Wil je niet liever een strooien hoed op je hoofd”, vroeg ik hem, “ik heb er eentje achter in de auto liggen.” Dat wilde hij wel en samen liepen we naar het parkeerterreintje verderop. “Ja, ik loop graag even met je mee, want dat kan ik nog wel” , zei hij en vertelde dat hij een lastig en ingewikkeld probleem had met z’n spieren. “Heb je Parkinson?” vroeg ik hem recht op de man af. Hij bevestigde het en keek vreemd verrast toen ik zei “Dat heb ik ook.”
Ik vertelde hem dat het zich bij mij een aantal maanden geleden had gemanifesteerd en dat de medicijnen die ik neem voorlopig goed aanslaan. Hij bleek het sinds even lange tijd te hebben, maar bij hem was het effect van de medicijnen minimaal. Dat was zichtbaar; zijn handen trilden nog al. Hij wilde binnenkort voor een tweede opinie naar een ander ziekenhuis gaan en hij gruwde bij de gedachte om zodanig af te takelen dat je afhankelijk wordt van derden. “Als het zo gaat”, zei hij, “dan reken ik maar dat ik een mooi leven achter me heb en piep ik er tussen uit.” Hij had al contacten met een club in Zwitserland die hem zou kunnen helpen.
Hij raakte me met zijn benadering een beetje op de verkeerde plek. “Kom”, zei ik, “eerst plukken we de zon nog even van de hemel, daar zijn we nog wel even zoet mee”.
“Doen we”, zei hij en plantte de strooien hoed op zijn hoofd. Tegen de zonnesteek, zullen we maar zeggen.
* * * Max van der Stoel overleden
Onverstoorbaar en onverschrokken doorzetter
Om te ontkomen aan gevangenschap en marteling onder het Kolonelsregime ontvlucht Georgous Tsouyopoulos zijn eigen Griekenland. Hij kan pas terugkeren als het befaamde Van der Stoelrapport het einde inluidt van de dictatuur. Als wij elkaar zien valt vrijwel altijd de naam Max van der Stoel.
Max was tot op het bot loyaal aan de zaak van de mensenrechten en een onverdroten vechter voor de democratie. In het persoonlijke vlak was hij trouw en ook nog zo verdomde aardig.
Velen zagen in hem een bloedserieus man en onderschatten zijn fijnzinnigheid en zijn gevoel voor humor. Met een genietend glimlachje rond zijn lippen kon hij zijn anekdotes vertellen. Over de brave Buitenlandse Zaken ambtenaar die tijdens de gijzeling op de Franse ambassade een gloeiend telefoontje van de Japanse terroristen opnam met de tekst: “This is the Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, Protocoldepartment, Janssen speaking, can I help you....”.
Of proef het gevoel voor understatement waarmee hij Den Uyl vertelde dat hij -in zijn eigen woorden- in de ogen van Nieuw Links “een visieloze rechtse bal” was. Dat was leed dat hij als een man wist te dragen... Toen ging het nog over de vraag of Van der Stoel Minister van Buitenlandse Zaken zou kunnen zijn in een progressief schaduwkabinet. Mind you !
Hij werd het, natuurlijk werd hij het, en de echte minister werd hij ook. Met taaie volharding volgde hij zijn politieke lijnen, soms dwars gezeten door links, soms door rechts. Vrijwel altijd fungeerde hij meteen ook als kompas voor de man met wie hij vroeger al samenwerkte in de Wiardi Beckmanstichting, Joop den Uyl. Zijn wereldwijde activiteiten op het gebied van de mensenrechten en democratie zijn dezer dagen terecht en omstandig geroemd. Hier en elders in de wereld. Toen ik mijn vriend Georgous belde om hem te vertellen van de dood van Max, sprak hij me licht bestraffend toe: dat wisten ze daar in Athene al.
Henk Beereboom
Anti-semitisme op het tijdpad
De laatste tijd krijgen we met een zekere regelmaat berichten voorgeschoteld over anti-semitische incidenten. Nieuws is het wel, nieuw is het niet.
We duiken de vrij recente historie in en schrijven 1976: Nederland zit in de slipstream van de olieboycot.
Ons land moet volgens de Arabische landen gestraft worden voor de politieke en daadwerkelijke steun aan Israel, met name in de Jom Kippoeroorlog.
Een bedreiging voor onze rust en welvaart. Voor velen ook een dilemma tussen handelsgeest aan de ene en een pro-Israel houding aan de andere kant. Terwijl de economische gevolgen van de olieboycot zich in ons land deden gelden (Minister President Den Uyl: “de tijden van weleer komen nooit meer terug”), werd door de Nederlandse Stichting voor Statistiek een onderzoek gedaan naar de vraag hoe de Nederlandse bevolking zich opstelde jegens Israel en jegens de Arabische landen. In hetzelfde onderzoek werden ook vragen meegenomen over anti-semitisme in ons land. Daar was een reden voor, want als het politiek, economisch, financieel, sociaal slecht gaat moet iemand de schuld krijgen. Dat is door de eeuwen heen al zo en vooroordelen vergemakkelijken die zoektocht aanmerkelijk. Zigeuners stelen, negers zijn liever lui dan moe, joden zijn uitbuitende handelaren. Misplaatst spraakgebruik is hieraan inherent. “Kom maar binnen als je geen Jood bent”, is een wrang voorbeeld van zogenaamde gastvrijheid.
Anti-semitisme in Nederland ? Er zijn volgens dat onderzoek in Nederland bijna evenveel mensen die vinden dat anti-semitisme wel bestaat als er mensen zijn die vinden dat dit niet het geval is. Van de totale bevolking zegt 47% dat anti-semitisme er nog enigszins tot sterk is; 44% zegt dat het er nauwelijks of helemaal niet meer is. Ingaand op de vraag of het Jodendom een ras of een geloof is, noemt bijna 40% van de bevolking noemt het jood zijn een geloof. Een kwart vindt dat de joden een ras vormen. Een derde vindt dat joden zowel een ras als een geloof vertegenwoordigen. Enigszins in het verlengde van deze vraag lag of joden in ons land worden gezien als een aparte groep, zoals bv. buitenlandse werknemers, zeer streng gelovigen etc. Iets meer dan de helft van de totale bevolking vindt dat niet; iets meer dan een derde vindt dat wel en een kleine 10% heeft geen mening. Er werden in het onderzoek een twintigtal concrete vooroordelen voorgelegd. Daarvan sprongen er vier uit in de zin dat er in sterke mate op werd gereageerd. De andere vragen werden als meer diffuus ervaren.
Het hoogst “scoorde” de vraag of je aan het uiterlijk ziet of iemand jood is: bijna driekwart vond dit. Ook werd sterk gereageerd op het vooroordeel dat joden een afkeer zouden hebben van hard lichamelijk werken. Een kwart vindt dit, een kwart vindt dit niet. Er bestaat ook een vooroordeel dat zegt dat een oog moet worden gehouden op joden vanwege gevaar voor linkse ondermijning. De helft van de ondervraagden weet hier geen antwoord op en 40 procent is het oneens. Ruim de helft van de ondervraagden is het eens met de vooronderstelling dat joden zich zodanig aanpassen dat ze nauwelijks nog van andere medeburgers zijn te onderscheiden. Een derde heeft hier geen oordeel over. Kortom, als je de meest uitgesproken vooroordelen populistisch samenvat is het zo dat je een jood aan zijn uiterlijk herkent, heeft hij vaste karaktertrekken, hoort hij niet bij linkse ondermijnende krachten en gedraagt hij zich niet afwijkend. Je ziet het wel maar je merkt er weinig van, als je het nog korter wil zeggen. Er zijn tal van andere vooroordelen. Over die vooroordelen bestaat echter een minder uitgesproken oordeel. Kijken we even naar het thema van de christelijke en joodse cultuur. Als de stelling voorgelegd wordt dat joden een goede invloed hebben op de christelijke cultuur en beschaving dan hebben we evenveel voor- als tegenstemmers: 42 %. Leg je de stelling voor dat zich onder de joden de grootste denkers en uitvinders bevinden dan wordt dat beaamd door 45%, maar 40% heeft geen mening. Dat een ongewoon groot aantal van de belangrijkste personen op deze wereld joods waren en zijn wordt door 45% een juiste stelling gevonden. Dik de helft van de ondervraagden heeft geen oordeel over de stelling dat de grote internationale banken onder sterke joodse invloed zouden staan. Duitsland Dit Nederlandse onderzoek werd mede gehouden naar aanleiding van een onderzoek in Duitsland, onder leiding van prof. Silbermann. Een zeer korte samenvatting laat zien dat de vooroordelen over joden daar voor maar liefst 75% in meerdere of mindere mate werden bevestigd. Bijna 20% van de Duitse ondervraagden gelooft dat de joden in Duitsland in bijzondere mate een culturele invloed uitoefenen, met name in literatuur en film. Een overmaat aan politieke invloed wordt de Duitse joden niet toegedicht. De Duitse onderzoekers concludeerden dat er in Duitsland voor 15 à 20% sprake is van uitgesproken anti-semitische vooroordelen. Daarnaast staat nog eens zo’n 30% met meer of minder sterke latente vooroordelen van anti-semitische aard. Israel En hoe zat het destijds nu met de houding tegenover Israel? “Kom er nog maar eens om”, zou je vandaag de dag waarschijnlijk zeggen: zo’n 70% van de Nederlanders vond toen dat er een speciale band bestaat tussen Nederland en Israel en meer dan de helft daarvan vond dat ook nog een goede zaak. De relaties met Israel is één ding, die met de Arabische landen een ander. Op de vraag of Nederland teveel, te weinig of voldoende relaties onderhield met die landen was voor ruim een kwart te moeilijk om antwoord op te geven. Van de driekwart dat wel een antwoord gaf vond bijna de helft dat die relaties een voldoende mochten krijgen. Maar toen zaten we nog in de slipstream…! * * * Oude film:
ROMAN – gotspe - POLANSKI
Moet de 77-jarige Roman Polanski alsnog berecht worden omdat hij 30 jaar geleden sex had met een 13-jarig en dus duidelijk minderjarig meisje?
Voor de één is de misstap zo langzamerhand wel verjaard. Een ander vindt in de jeugdige leeftijd van het meisje een argument dat het nooit te laat is een dader te grijpen.
Een derde vindt het genoeg dat het slachtoffer berust. En dan zijn er nog die vinden dat een artistiek begaafd iemand als Polanski, met bovendien een dramatische familie-achtergrond nu verder met rust moet worden gelaten. Het valt niet mee om deze afwegingen goed op een rij te krijgen. Het recht moet z’n loop hebben, maar daarmee is niet alles opeens glashelder. De daad vraagt om veroordeling, de verstreken tijd om nadere weging. Misschien moet je dan de feiten eerst nog maar zoveel mogelijk laten spreken. Terug naar het begin dus. Daarvoor kun je het stenogram van de rechtszitting raadplegen. De website Smoking Gun geeft die tekst integraal. Dan blijkt het volgende: - Polanski maakt foto’s van het meisje (Samantha Gailey) in een jacuzzibad; ze drinken champagne waarin hij een drug heeft gegooid. - Hij neemt haar daarna mee naar een slaapkamer , kust haar vagina en gaat daar met zijn tong binnen. - Vervolgens steekt hij z’n penis bij haar naar binnen en vraagt al doende of ze de pil gebruikt (“no”) en wanneer ze voor ’t laatst ongesteld is geweest (“I think two weeks ago“)”.
- “Dan neemt hij haar “maar” anaal doch wordt daarbij door kloppen op de deur gestoord (“ Wait, I took photos, I ‘m dressing myself”)
- Hij spreekt vervolgens even met de vrouw die op de deur klopte, keert terug naar de slaapkamer, maakt zijn anale karwei alsnog af (“I could kind of feel it. It was on my butt and stuff”). Daarna brengt hij het meisje per auto weg. Dat “per auto” was niet vanzelfsprekend, want toen hij de drugs in de champagne gooide vroeg Polanski het meisje al of ze dacht dat hij nog wel zou kunnen rijden met die drugs op. Zo’n vraag lijkt toch verdacht veel op een gotspe. Polanski maakte vervolgens een deal, liep weg uit Amerika en is juridisch nu ingehaald. Nu mogen we het weer over zijn betere capaciteiten hebben. * * * BOEMERANG
Het is een mooi en zonnig dagje; ik maak een lekkere wandeling.
Een jongetje, allochtoon, speelt met een boemerang. Hij gooit hem omhoog en het ding klimt wervelend op de wind. Hij heeft er groot plezier in en vraagt me enthousiast goed te kijken hoe hoog hij wel gaat. Ik bewonder zijn prestaties en zeg dat ik het maar wat knap vind.
“Wilt u het ook een keer proberen?”, nodigt hij me uit. Zeg dan maar eens nee; natuurlijk breng ik er niets van terecht. Hij doet het nog een keer voor. Mijn tweede poging is ietsje beter, maar het blijft magertjes. Dat zeg ik ook tegen hem.
Stralend zegt hij : “Dat komt omdat u al een beetje oud bent, meneer”.
What a beautiful day !
* * *
HAAGS BLOED KRUIPT WAAR HET NIET GAAN KAN
Vanaf 1 juli 2008 vind je ook bijdragen van mijn hand op de fraaie site "www.haagsecolumnisten.nl". Eigenlijk van mijn beide handen; de ene houdt de pen vast, de andere de camera. Commentaren en suggesties zijn welkom. Theo Monkhorst en zijn kornuiten zullen dat net zo op prijs stellen als ik.
* * *
SPOOKGESTALTEN ROND EEN TWEEDE KABINET DEN UYL .
Na zeven jaar noeste arbeid ligt-ie er: de biografie van Joop den Uyl, van de hand van Anet Bleich. Hier en daar is een kleine aanvulling van nut. Dubbelklik op "Verhalen" en lees verder.
|
